Moeder Terminologie
Terminologie gerelateerd aan Moeder
De terminologie gerelateerd aan moeders omvat alle woorden, begrippen en uitdrukkingen die te maken hebben met het moederschap en alles wat daarbij hoort. Denk hierbij aan onderwerpen zoals zwangerschap, bevalling, opvoeding, gezondheid, emotionele ondersteuning en de rol van moeders in het gezin en de samenleving. Deze begrippen helpen om een duidelijker beeld te krijgen van de verantwoordelijkheden, uitdagingen en vreugden die bij het moederschap horen.
Daarnaast weerspiegelt deze terminologie ook de culturele, sociale en psychologische betekenissen die aan moeders worden toegekend. Door deze termen te begrijpen en te gebruiken, wordt het eenvoudiger om te praten over de diverse aspecten van het moederschap en de invloed ervan op het dagelijks leven. Zo ontstaat er meer begrip en waardering voor de unieke positie van moeders in verschillende contexten.
Onze missie: Om moeders te ondersteunen, inspireren en verbinden. We willen een toegankelijke en betrouwbare bron bieden voor praktische tips, waardevolle inzichten en herkenbare verhalen over opvoeding, gezondheid, carrière en lifestyle.
Zwangerschap
Hier vindt u informatie per trimester, symptomen, voeding, gezondheidscontroles en mogelijke complicaties.
Zwangers chapskalender
De zwangerschapskalender geeft je een duidelijk overzicht van elke fase, van de eerste week tot de laatste maand.
Pasgeboren baby
Ontdek tips, verzorgingsadviezen en wat je kunt verwachten in de eerste weken na de geboorte.
Ontwikkeling baby
Elke maand brengt nieuwe wonderen! Volg de ontwikkeling van je baby, van zijn eerste glimlach tot zijn eerste stapjes.
Sleutel tot Effectieve Communicatie
Versterk je communicatie door moeder terminologie te begrijpen. Ontdek de betekenis en het belang voor warme, heldere gesprekken. Bij MoederMagazine willen we deze wereld toegankelijk maken door de terminologie rondom het moederschap helder uit te leggen. Van alledaagse woorden tot gespecialiseerde termen uit opvoeding, gezondheid en psychologie, het begrijpen van de juiste terminologie helpt moeders, ouders en verzorgers om beter geïnformeerde keuzes te maken.
Zwangerschap
- Amenorroe – Het uitblijven van de menstruatie, vaak het eerste teken van zwangerschap.
- Trimester – Een periode van drie maanden tijdens de zwangerschap. De zwangerschap bestaat uit drie trimesters.
- Echo (Echografie) – Een onderzoek waarbij met geluidsgolven beelden van de baby in de baarmoeder worden gemaakt.
- 20-weken echo – Belangrijke echo waarbij de anatomie van de baby uitgebreid wordt gecontroleerd.
- Vruchtwaterpunctie – Medisch onderzoek waarbij vruchtwater wordt afgenomen om de gezondheid van de baby te controleren.
- Weeën – Samentrekkingen van de baarmoeder die zorgen voor ontsluiting en uitdrijving tijdens de bevalling.
- Bevallen a terme – Een baby geboren tussen week 37 en 42 van de zwangerschap, op tijd.
- Uitgerekende datum – De geschatte datum waarop de baby geboren zal worden, ongeveer 40 weken na de eerste dag van de laatste menstruatie.
- Colostrum – De eerste moedermelk, rijk aan antistoffen en voedingsstoffen, geproduceerd kort na de geboorte.
- Braxton Hicks contracties – Oefenweeën die de baarmoeder voorbereidt op de bevalling, meestal pijnloos.
- Hyperemesis gravidarum – Extreme ochtendmisselijkheid tijdens zwangerschap die kan leiden tot uitdroging.
- Foetus – De ongeboren baby vanaf de 9e week van de zwangerschap tot aan de geboorte.
- Embryo – De ongeboren baby in de eerste 8 weken van de zwangerschap.
- Placenta (moederkoek) – Het orgaan dat zich tijdens zwangerschap ontwikkelt en voedingsstoffen en zuurstof naar de baby transporteert.
- Navelstreng – De verbinding tussen de baby en de placenta, transporteert voedingsstoffen en zuurstof.
Bevalling
- Ontsluiting – Het openen van de baarmoedermond tijdens de bevalling, gemeten in centimeters (volledig is 10 cm).
- Persweeën – Krachtige weeën in de laatste fase van de bevalling waarbij de baby naar buiten wordt geduwd.
- Keizersnede (sectio caesarea) – Een operatieve bevalling waarbij de baby via een snede in de buik wordt gehaald.
- Vacuümextractie – Bevalling waarbij een zuignap op het hoofdje van de baby wordt geplaatst om te helpen trekken.
- Tang (forceps) – Medisch instrument dat wordt gebruikt om de baby tijdens de bevalling te helpen.
- Epidurale pijnstilling (ruggenprik) – Pijnbestrijding tijdens bevalling via een injectie in de rug.
- Geboortekrukje – Een laag krukje dat gebruikt wordt tijdens bevalling in zittende positie.
- Thuisbevalling – Bevalling in de eigen woning onder begeleiding van een verloskundige.
- Poliklinische bevalling – Korte ziekenhuisopname waarbij je binnen enkele uren na bevalling naar huis gaat.
- Nageboorte – Het uitdrijven van de placenta na de geboorte van de baby.
- Dammassage – Massage van het gebied tussen vagina en anus om scheuren tijdens bevalling te voorkomen.
- Liggingstermijn – De positie van de baby in de baarmoeder vlak voor de bevalling (hoofd-, stuit- of dwarsligging).
- Inleiden – Het kunstmatig op gang brengen van de bevalling met medicatie.
- Vliezen breken – Het openbarsten van de vruchtwaterzak, vaak een teken dat de bevalling begint.
- Apgar-score – Een test die direct na de geboorte wordt uitgevoerd om de conditie van de baby te beoordelen (0-10 punten).
Kinderontwikkeling 0-12 maanden
- Motorische ontwikkeling – De ontwikkeling van bewegingen en lichaamsbeheersing bij een baby.
- Grijpreflex – Aangeboren reflex waarbij een baby automatisch vastgrijpt wat in zijn handje komt.
- Zuigreflex – Automatische beweging waarbij een baby zuigt op alles wat zijn mond raakt.
- Kruipen – Voortbewegen op handen en knieën, meestal rond 8-10 maanden.
- Brabbelen – Het maken van herhaalde klanken zoals “ba-ba” of “da-da”, vanaf ongeveer 6 maanden.
- Knijpgrijpen – Het vasthouden van voorwerpen tussen duim en wijsvinger, ontwikkelt rond 9-12 maanden.
- Hoofdcontrole – Het zelfstandig omhoog kunnen houden van het hoofdje, meestal vanaf 3-4 maanden.
- Omrollen – Van rug naar buik of andersom kunnen rollen, meestal vanaf 4-6 maanden.
- Zitten – Zelfstandig rechtop kunnen zitten zonder ondersteuning, meestal rond 6-8 maanden.
- Staan met steun – Rechtop staan terwijl je je vasthoudt aan meubilair, meestal rond 9-10 maanden.
- Eerste stapjes – De eerste zelfstandige stappen, meestal tussen 10-15 maanden.
- Object permanentie – Het besef dat voorwerpen blijven bestaan ook als je ze niet ziet, ontwikkelt rond 8-9 maanden.
- Hechting – De emotionele band tussen baby en verzorger, cruciaal voor ontwikkeling.
- Vreemdelingangst – Angstige reactie op onbekende mensen, normaal vanaf ongeveer 6-8 maanden.
- Groeisprong – Periode waarin een baby een grote ontwikkelingsstap maakt, vaak met onrust gepaard.
- Buikliggen (tummy time) – Baby op de buik laten liggen om nek- en schoudermusculatuur te versterken.
- Handvoorkeur – Voorkeur voor links- of rechtshandig, wordt vaak duidelijk na het eerste jaar.
- Sociale glimlach – Bewust glimlachen als reactie op anderen, ontwikkelt rond 6-8 weken.
- Eerste woordje – Eerste betekenisvolle woord, meestal “mama” of “papa”, rond 10-14 maanden.
- Fijne motoriek – Precieze bewegingen met vingers en handen, zoals pakken en vasthou den.
Ontwikkeling van peuters van 1-4 jaar
- Autonomiefase (terrible twos) – Ontwikkelingsfase rond 2 jaar waarbij peuters grenzen verkennen en zelfstandig willen zijn.
- Taalontwikkeling – Het leren begrijpen en gebruiken van taal, verloopt in fasen.
- Woordenschatexplosie – Snelle toename van het aantal woorden dat een kind kent, meestal rond 18-24 maanden.
- Tweewoordzinnen – Zinnen van twee woorden zoals “mama weg”, ontwikkelt rond 18-24 maanden.
- Zindelijkheid – Het leren gebruiken van het toilet of potje in plaats van een luier.
- Zindelijkheidstraining – Het proces van leren zindelijk worden, meestal tussen 2-3 jaar.
- Droge nachten – ’s Nachts geen luier meer nodig hebben, komt meestal na dagzindelijkheid.
- Fantasiespel – Doen-alsof spelletjes waarbij kinderen situaties naspelen, vanaf ongeveer 2 jaar.
- Parallel spelen – Naast elkaar spelen zonder echte interactie, typisch voor 2-3 jarigen.
- Sociaal spelen – Samen spelen met interactie en samenwerking, ontwikkelt vanaf 3-4 jaar.
- Emotieregulatie – Het leren beheersen en uiten van emoties op een gepaste manier.
- Driftbuien (tantrums) – Heftige emotionele uitbarstingen, normaal in de peuterfase.
- Grove motoriek – Grote bewegingen zoals rennen, springen en klimmen.
- Cognitieve ontwikkeling – Ontwikkeling van denken, geheugen, aandacht en probleemoplossing.
- Voorlezen – Het voorlezen van verhalen, belangrijk voor taalontwikkeling en binding.
Gezondheid
- Vaccinatieprogramma (Rijksvaccinatieprogramma) – Schema met inentingen tegen ernstige ziektes, aangeboden door de overheid.
- Zuigelingensterfte – Het overlijden van een baby in het eerste levensjaar.
- Wiegendood (SIDS) – Plotselinge, onverklaarbare dood van een gezonde baby tijdens de slaap.
- Reflux – Het terugvloeien van maaginhoud naar de slokdarm, kan overgeven bij baby’s veroorzaken.
- Kraambed – De periode van 6-8 weken na de bevalling waarin het lichaam herstelt.
- Kraamzorg – Professionele zorg en ondersteuning thuis in de eerste dagen na de bevalling.
- Navelstrengtje – Restant van de navelstreng dat na enkele weken afvalt.
- Geelzucht – Gele verkleuring van huid en ogen bij pasgeboren baby’s door te veel bilirubine.
- Baarmoederhals – Het onderste deel van de baarmoeder dat opent tijdens de bevalling.
- Postnatale depressie (postpartum depressie) – Depressieve klachten na de bevalling die langer dan twee weken aanhouden.
- Babyblueslues – Lichte stemmingsdaling kort na de bevalling, gaat meestal vanzelf over.
- Borstontsteking (mastitis) – Pijnlijke ontsteking in de borst tijdens het geven van borstvoeding.
- Tandjes krijgen – Proces waarbij de eerste melktandjes doorkomen, meestal vanaf 6 maanden.
- Luieruitslag – Huidirritatie in het luiergebied door vocht en wrijving.
- Consultatiebureau – Plek waar baby’s en peuters regelmatig worden gevolgd voor groei en ontwikkeling.
Voeding
- Borstvoeding – Het voeden van een baby met moedermelk uit de borst.
- Flesvoeding – Het voeden van een baby met kunstvoeding uit een fles.
- Kunstvoeding (flesvoeding) – Babymelk die als alternatief voor moedermelk wordt gegeven.
- Bijvoeding – Vaste voeding die naast melkvoeding wordt gegeven, meestal vanaf 4-6 maanden.
- Hapjes – Vaste voeding in kleine porties, geschikt voor baby’s die beginnen met bijvoeding.
- Fingerfood – Kleine stukjes voedsel die een baby zelf kan vasthouden en eten.
- Baby-led weaning (BLW) – Methode waarbij baby’s zelf stukjes vast voedsel eten in plaats van gepureerd.
- Allergeen – Stof die een allergische reactie kan veroorzaken, zoals pinda’s of koemelk.
- IJzertekort – Te weinig ijzer in het bloed, kan leiden tot bloedarmoede.
- Voedingsschema – Planning van wanneer en wat een baby of peuter eet gedurende de dag.
Opvoeding
- Positief opvoeden – Opvoedstijl gericht op aanmoediging, begrip en duidelijke grenzen in plaats van straffen.
- Grenzen stellen – Duidelijke regels en verwachtingen aangeven aan kinderen.
- Consequent zijn – Consistent blijven in regels en reacties, belangrijk voor duidelijkheid.
- Time-out – Korte pauze waarbij een kind apart zit om tot rust te komen na ongewenst gedrag.
- Opvoedstijl – De manier waarop ouders hun kinderen grootbrengen en begeleiden.
- Autoritatieve opvoeding – Opvoedstijl met warmte én duidelijke regels, beschouwd als meest effectief.
- Permissieve opvoeding – Toegeeflijke opvoedstijl met veel vrijheid en weinig regels.
- Autoritaire opvoeding – Strenge opvoedstijl met strikte regels en weinig ruimte voor inspraak.
- Attachment parenting – Opvoedfilosofie gericht op sterke emotionele band en responsief ouderschap.
- Quality time – Waardevolle, onverdeelde aandacht besteden aan je kind.
- Schermtijd – Tijd die kinderen besteden aan tablets, tv, telefoons en andere schermen.
- Bedtijdroutine – Vaste handelingen voor het slapengaan om kind te helpen ontspannen.
- Consequenties – Logische gevolgen van gedrag die kinderen helpen leren.
- Belonen – Positieve bekrachtiging van gewenst gedrag.
- Coouderschap – Samen opvoeden door gescheiden ouders.
Medische termen
- Verloskundige – Gespecialiseerde zorgverlener die zwangere vrouwen begeleidt.
- Gynaecoloog – Arts gespecialiseerd in zwangerschap, bevalling en vrouwelijke geslachtsorganen.
- Kinderarts (pediater) – Arts gespecialiseerd in de gezondheid van kinderen.
- Jeugdgezondheidszorg – Organisatie die groei, ontwikkeling en gezondheid van kinderen volgt.
- Prikken (vaccinatie) – Inenting om bescherming te bieden tegen ziektes.
- Huilbaby – Baby die excessief en onverklaarbaar huilt, vaak meer dan 3 uur per dag.
- Koliek (buikkrampjes) – Pijnlijke krampen in de buik, vaak bij jonge baby’s.
- Middeno oronststeking – Ontsteking van het middenoor, komt veel voor bij jonge kinderen.
- Pseudokroep – Ontsteking van de luchtpijp met blafhoest en moeite met ademhalen.
- Bof – Virusziekte met opgezwollen speekselklieren, te voorkomen met vaccinatie.
- Rode hond (rubella) – Virale infectie met rode uitslag, gevaarlijk tijdens zwangerschap.
- Waterpokken – Zeer besmettelijke virusziekte met jeukende blaasjes op de huid.
- Vijfde ziekte – Virale infectie met rode wangen en uitslag, meestal onschuldig.
- Hand-voet-mondziekte – Virusinfectie met blaasjes op handen, voeten en in de mond.
- Kinkhoest – Ernstige luchtweginfectie met hevige hoestbuien, te voorkomen met vaccinatie.
Alle begrippen over zwangerschap, bevalling, baby’s en kinderen op één plek. Zoek snel de betekenis van termen die je tegenkomt als (aanstaande) ouder.
A
Aandachtstijd
Bewuste tijd die een moeder doorbrengt met haar kind(eren).
Adoptie
Het opnemen van een kind dat niet biologisch van de ouder is in het gezin.
Afscheidsrituelen
Momenten of tradities die moeders helpen bij het loslaten, bijvoorbeeld bij school of werk.
Allergeen
Stof die een allergische reactie kan veroorzaken, zoals pinda’s of koemelk.
Amenorroe
Het uitblijven van de menstruatie, vaak het eerste teken van zwangerschap.
Apgar-score
Een test die direct na de geboorte wordt uitgevoerd om de conditie van de baby te beoordelen (0-10 punten).
Attachment parenting
Opvoedfilosofie gericht op sterke emotionele band en responsief ouderschap.
Autoritaire opvoeding
Strenge opvoedstijl met strikte regels en weinig ruimte voor inspraak.
Autoritatieve opvoeding
Opvoedstijl met warmte én duidelijke regels, beschouwd als meest effectief.
Autonomiefase (terrible twos)
Ontwikkelingsfase rond 2 jaar waarbij peuters grenzen verkennen en zelfstandig willen zijn.
B
Baarmoederhals
Het onderste deel van de baarmoeder dat opent tijdens de bevalling.
Babyblueslues
Lichte stemmingsdaling kort na de bevalling, gaat meestal vanzelf over.
Babyfoon
Apparaat waarmee je je baby op afstand kunt horen of zien.
Baby-led weaning (BLW)
Methode waarbij baby’s zelf stukjes vast voedsel eten in plaats van gepureerd.
Babyuitzet
Alle spullen die je nodig hebt voor de komst van een baby.
Bedtijdroutine
Vaste handelingen voor het slapengaan om kind te helpen ontspannen.
Belonen
Positieve bekrachtiging van gewenst gedrag.
Bevallen a terme
Een baby geboren tussen week 37 en 42 van de zwangerschap, op tijd.
Bevallingsverlof
Wettelijke periode waarin moeders vrij krijgen rondom de bevalling.
Binding
Het emotionele proces van gehechtheid tussen moeder en kind.
Bijvoeding
Vaste voeding die naast melkvoeding wordt gegeven, meestal vanaf 4-6 maanden.
Bof
Virusziekte met opgezwollen speekselklieren, te voorkomen met vaccinatie.
Borstontsteking (mastitis)
Pijnlijke ontsteking in de borst tijdens het geven van borstvoeding.
Borstpomp
Apparaat om moedermelk af te kolven en te bewaren.
Borstvoeding
Het voeden van een baby met moedermelk uit de borst.
Box
Afgeschermd speelgebied waarin een baby veilig kan spelen.
Brabbelen
Het maken van herhaalde klanken zoals “ba-ba” of “da-da”, vanaf ongeveer 6 maanden.
Braxton Hicks contracties
Oefenweeën die de baarmoeder voorbereidt op de bevalling, meestal pijnloos.
Buikliggen (tummy time)
Baby op de buik laten liggen om nek- en schoudermusculatuur te versterken.
C
Cognitieve ontwikkeling
Ontwikkeling van denken, geheugen, aandacht en probleemoplossing.
Colostrum
De eerste moedermelk, rijk aan antistoffen en voedingsstoffen, geproduceerd kort na de geboorte.
Combinatie werk-gezin
Het balanceren van carrière en gezinsleven.
Consequenties
Logische gevolgen van gedrag die kinderen helpen leren.
Consequent zijn
Consistent blijven in regels en reacties, belangrijk voor duidelijkheid.
Consultatiebureau
Plek waar baby’s en peuters regelmatig worden gevolgd voor groei en ontwikkeling.
Coouderschap
Samen opvoeden door gescheiden ouders.
D
Dammassage
Massage van het gebied tussen vagina en anus om scheuren tijdens bevalling te voorkomen.
Dochterband
Specifieke band tussen moeder en dochter.
Draagdoek
Lange lap stof om een baby dicht tegen je lichaam te dragen.
Driftbuien (tantrums)
Heftige emotionele uitbarstingen, normaal in de peuterfase.
Droge nachten
’s Nachts geen luier meer nodig hebben, komt meestal na dagzindelijkheid.
E
Echo (Echografie)
Een onderzoek waarbij met geluidsgolven beelden van de baby in de baarmoeder worden gemaakt.
Embryo
De ongeboren baby in de eerste 8 weken van de zwangerschap.
Emotieregulatie
Het leren beheersen en uiten van emoties op een gepaste manier.
Epidurale pijnstilling (ruggenprik)
Pijnbestrijding tijdens bevalling via een injectie in de rug.
Eerste stapjes
De eerste zelfstandige stappen, meestal tussen 10-15 maanden.
Eerste woordje
Eerste betekenisvolle woord, meestal “mama” of “papa”, rond 10-14 maanden.
Ervaringsdeskundige moeder
Moeder die haar kennis of ervaring deelt met anderen.
F
Familieband
De relatie tussen moeder en andere familieleden.
Fantasiespel
Doen-alsof spelletjes waarbij kinderen situaties naspelen, vanaf ongeveer 2 jaar.
Fijne motoriek
Precieze bewegingen met vingers en handen, zoals pakken en vasthouden.
Fingerfood
Kleine stukjes voedsel die een baby zelf kan vasthouden en eten.
Flesvoeding
Het voeden van een baby met kunstvoeding uit een fles.
Foetus
De ongeboren baby vanaf de 9e week van de zwangerschap tot aan de geboorte.
Fopspeen
Speen om op te zuigen ter kalmering, niet voor voeding.
G
Geboortekrukje
Een laag krukje dat gebruikt wordt tijdens bevalling in zittende positie.
Geboorteplan
Persoonlijk plan waarin wensen rondom bevalling worden vastgelegd.
Geelzucht
Gele verkleuring van huid en ogen bij pasgeboren baby’s door te veel bilirubine.
Gezinsplanning
Bewuste keuze over het krijgen van kinderen.
Grenzen stellen
Duidelijke regels en verwachtingen aangeven aan kinderen.
Grijpreflex
Aangeboren reflex waarbij een baby automatisch vastgrijpt wat in zijn handje komt.
Groeisprong
Periode waarin een baby een grote ontwikkelingsstap maakt, vaak met onrust gepaard.
Grove motoriek
Grote bewegingen zoals rennen, springen en klimmen.
Gynaecoloog
Arts gespecialiseerd in zwangerschap, bevalling en vrouwelijke geslachtsorganen.
H
Hand-voet-mondziekte
Virusinfectie met blaasjes op handen, voeten en in de mond.
Handvoorkeur
Voorkeur voor links- of rechtshandig, wordt vaak duidelijk na het eerste jaar.
Hapjes
Vaste voeding in kleine porties, geschikt voor baby’s die beginnen met bijvoeding.
Hechting
De emotionele band tussen baby en verzorger, cruciaal voor ontwikkeling.
Hoofdcontrole
Het zelfstandig omhoog kunnen houden van het hoofdje, meestal vanaf 3-4 maanden.
Hormonale veranderingen
Lichamelijke en emotionele veranderingen bij moeders tijdens zwangerschap en kraamtijd.
Huilbaby
Baby die excessief en onverklaarbaar huilt, vaak meer dan 3 uur per dag.
Hyperemesis gravidarum
Extreme ochtendmisselijkheid tijdens zwangerschap die kan leiden tot uitdroging.
I
Identiteit als moeder
Hoe een vrouw haar rol als moeder beleeft en vormgeeft.
IJzertekort
Te weinig ijzer in het bloed, kan leiden tot bloedarmoede.
Inleiden
Het kunstmatig op gang brengen van de bevalling met medicatie.
Inbakeren
Het stevig inwikkelen van een baby voor rust en geborgenheid.
J
Jeugdgezondheidszorg
Organisatie die groei, ontwikkeling en gezondheid van kinderen volgt.
Jeugdzorg
Ondersteuning en begeleiding bij de opvoeding van kinderen.
Jong moederschap
Wanneer een vrouw op jonge leeftijd moeder wordt.
K
Keizersnede (sectio caesarea)
Een operatieve bevalling waarbij de baby via een snede in de buik wordt gehaald.
Kinderarts (pediater)
Arts gespecialiseerd in de gezondheid van kinderen.
Kinderopvang
Professionele opvang voor kinderen zodat ouders kunnen werken of studeren.
Kinderwagen
Vervoermiddel op wielen voor baby’s en peuters.
Kinkhoest
Ernstige luchtweginfectie met hevige hoestbuien, te voorkomen met vaccinatie.
Knijpgrijpen
Het vasthouden van voorwerpen tussen duim en wijsvinger, ontwikkelt rond 9-12 maanden.
Koliek (buikkrampjes)
Pijnlijke krampen in de buik, vaak bij jonge baby’s.
Kraambed
De periode van 6-8 weken na de bevalling waarin het lichaam herstelt.
Kraamzorg
Professionele zorg en ondersteuning thuis in de eerste dagen na de bevalling.
Kruipen
Voortbewegen op handen en knieën, meestal rond 8-10 maanden.
Kunstvoeding (flesvoeding)
Babymelk die als alternatief voor moedermelk wordt gegeven.
L
Lactatie
Het aanmaken van moedermelk.
Liggingstermijn
De positie van de baby in de baarmoeder vlak voor de bevalling (hoofd-, stuit- of dwarsligging).
Luierfase
De periode waarin een kind nog luiers draagt.
Luieruitslag
Huidirritatie in het luiergebied door vocht en wrijving.
M
Maxicosi
Autostoeltje voor baby’s van 0-12 maanden.
Mentale belasting
De verantwoordelijkheid en druk die moeders kunnen ervaren in gezin en werk.
Middenoorontsteking
Ontsteking van het middenoor, komt veel voor bij jonge kinderen.
Moederinstinct
Het natuurlijke zorg- en beschermingsgevoel van een moeder.
Motorische ontwikkeling
De ontwikkeling van bewegingen en lichaamsbeheersing bij een baby.
N
Nachtrust
Slaapgewoonten van moeder en kind, vaak verstoord in de eerste jaren.
Nageboorte
Het uitdrijven van de placenta na de geboorte van de baby.
Navelstreng
De verbinding tussen de baby en de placenta, transporteert voedingsstoffen en zuurstof.
Navelstrengtje
Restant van de navelstreng dat na enkele weken afvalt.
O
Object permanentie
Het besef dat voorwerpen blijven bestaan ook als je ze niet ziet, ontwikkelt rond 8-9 maanden.
Omrollen
Van rug naar buik of andersom kunnen rollen, meestal vanaf 4-6 maanden.
Ontsluiting
Het openen van de baarmoedermond tijdens de bevalling, gemeten in centimeters (volledig is 10 cm).
Ontzwangeren
Herstelperiode van het lichaam na zwangerschap.
Opvoedingsstijl
De manier waarop een moeder haar kind opvoedt.
Opvoedstijl
De manier waarop ouders hun kinderen grootbrengen en begeleiden.
P
Parallel spelen
Naast elkaar spelen zonder echte interactie, typisch voor 2-3 jarigen.
Partnerbetrokkenheid
De rol van de partner in opvoeding en huishouden.
Permissieve opvoeding
Toegeeflijke opvoedstijl met veel vrijheid en weinig regels.
Persweeën
Krachtige weeën in de laatste fase van de bevalling waarbij de baby naar buiten wordt geduwd.
Peuterpuberteit
Ontwikkelingsfase met driftbuien en meer autonomie bij peuters.
Placenta (moederkoek)
Het orgaan dat zich tijdens zwangerschap ontwikkelt en voedingsstoffen en zuurstof naar de baby transporteert.
Poliklinische bevalling
Korte ziekenhuisopname waarbij je binnen enkele uren na bevalling naar huis gaat.
Positief opvoeden
Opvoedstijl gericht op aanmoediging, begrip en duidelijke grenzen in plaats van straffen.
Postnatale depressie (postpartum depressie)
Depressieve klachten na de bevalling die langer dan twee weken aanhouden.
Prikken (vaccinatie)
Inenting om bescherming te bieden tegen ziektes.
Pseudokroep
Ontsteking van de luchtpijp met blafhoest en moeite met ademhalen.
Q
Quality time
Waardevolle, onverdeelde aandacht besteden aan je kind.
R
Reflux
Het terugvloeien van maaginhoud naar de slokdarm, kan overgeven bij baby’s veroorzaken.
Rode hond (rubella)
Virale infectie met rode uitslag, gevaarlijk tijdens zwangerschap.
Rolverdeling
Taken en verantwoordelijkheden tussen moeder en partner.
Rustmomenten
Pauzes voor fysieke en mentale gezondheid van de moeder.
S
Schermtijd
Tijd die kinderen besteden aan tablets, tv, telefoons en andere schermen.
Schoolkeuze
Het proces van het kiezen van onderwijs voor het kind.
Selfcare
Zelfzorgmomenten die belangrijk zijn voor moeders.
Sociale glimlach
Bewust glimlachen als reactie op anderen, ontwikkelt rond 6-8 weken.
Sociaal spelen
Samen spelen met interactie en samenwerking, ontwikkelt vanaf 3-4 jaar.
Staan met steun
Rechtop staan terwijl je je vasthoudt aan meubilair, meestal rond 9-10 maanden.
T
Taalontwikkeling
Het leren begrijpen en gebruiken van taal, verloopt in fasen.
Tandjes krijgen
Proces waarbij de eerste melktandjes doorkomen, meestal vanaf 6 maanden.
Tang (forceps)
Medisch instrument dat wordt gebruikt om de baby tijdens de bevalling te helpen.
Thuisbevalling
Bevalling in de eigen woning onder begeleiding van een verloskundige.
Thuisblijfmoeder
Moeder die ervoor kiest om (tijdelijk) niet buitenshuis te werken.
Time-out
Korte pauze waarbij een kind apart zit om tot rust te komen na ongewenst gedrag.
Trimester
Een periode van drie maanden tijdens de zwangerschap. De zwangerschap bestaat uit drie trimesters.
Tweelingmoederschap
Moeder zijn van een tweeling met bijbehorende uitdagingen.
Tweewoordzinnen
Zinnen van twee woorden zoals “mama weg”, ontwikkelt rond 18-24 maanden.
U
Uitbesteding
Taken zoals oppas of huishoudelijke hulp om balans te bewaren.
Uitgerekende datum
De geschatte datum waarop de baby geboren zal worden, ongeveer 40 weken na de eerste dag van de laatste menstruatie.
Uitslapen
Een luxe of noodzaak voor veel moeders om bij te komen van slaapgebrek.
V
Vaccinatieprogramma (Rijksvaccinatieprogramma)
Schema met inentingen tegen ernstige ziektes, aangeboden door de overheid.
Vacuümextractie
Bevalling waarbij een zuignap op het hoofdje van de baby wordt geplaatst om te helpen trekken.
Verlofregelingen
Wettelijke regelingen rondom ouderschaps- en bevallingsverlof.
Verloskundige
Gespecialiseerde zorgverlener die zwangere vrouwen begeleidt.
Vijfde ziekte
Virale infectie met rode wangen en uitslag, meestal onschuldig.
Vliezen breken
Het openbarsten van de vruchtwaterzak, vaak een teken dat de bevalling begint.
Voedingsschema
Planning van wanneer en wat een baby of peuter eet gedurende de dag.
Voorlezen
Het voorlezen van verhalen, belangrijk voor taalontwikkeling en binding.
Vreemdelingangst
Angstige reactie op onbekende mensen, normaal vanaf ongeveer 6-8 maanden.
Vruchtwaterpunctie
Medisch onderzoek waarbij vruchtwater wordt afgenomen om de gezondheid van de baby te controleren.
W
Waterpokken
Zeer besmettelijke virusziekte met jeukende blaasjes op de huid.
Weeën
Samentrekkingen van de baarmoeder die zorgen voor ontsluiting en uitdrijving tijdens de bevalling.
Weer aan het werk
Fase waarin moeders na verlof terugkeren naar werk.
Werkende moeder
Moeder die buitenshuis werkt naast haar zorgtaken.
Wiegendood (SIDS)
Plotselinge, onverklaarbare dood van een gezonde baby tijdens de slaap.
Wipstoeltje
Stoeltje waarin een baby kan wippen en ontspannen.
Woordenschatexplosie
Snelle toename van het aantal woorden dat een kind kent, meestal rond 18-24 maanden.
X
X-factor moeder
Unieke kwaliteiten of talenten die elke moeder bijzonder maken.
Y
Yoga voor moeders
Ontspannings- en herstelvorm gericht op fysieke en mentale balans.
Z
Zelfzorg
Actieve aandacht voor eigen gezondheid en welzijn.
Zindelijkheid
Het leren gebruiken van het toilet of potje in plaats van een luier.
Zindelijkheidstraining
Het proces van leren zindelijk worden, meestal tussen 2-3 jaar.
Zitten
Zelfstandig rechtop kunnen zitten zonder ondersteuning, meestal rond 6-8 maanden.
Zorginstinct
Aangeboren neiging om voor anderen te zorgen.
Zuigelingensterfte
Het overlijden van een baby in het eerste levensjaar.
Zuigreflex
Automatische beweging waarbij een baby zuigt op alles wat zijn mond raakt.